شد . از اين رو ، آنان خود را به واقعيّت موجود تسليم كردند و خود را به خاطر هدف به مخاطره نينداختند . در عين حال ، گروه كوچكى از كوفيان بودند كه نواده پيامبر را دعوت كرده و نهضت را خالصانه با احساسات و عواطف عميق مذهبى پيش مىبردند . اينان وقتى كه حسين ( ع ) با آن چنان نوميدى در كربلا كشته شد كجا بودند ؟ ديديم كه پس از اعدام مسلم بن عقيل و هانى بن عروه ، كوفه تحت سيطره شديد ابن زياد درآمد هركس كه ظن حمايت و جانب‌دارى از حسين ( ع ) به دو برده مىشد ، اعدام مىگرديد . بطور طبيعى همه رهبران صميمى و صديق نهضت ، نيرنگ پنهان كردن عقايد را پذيرفتند به منظور اين كه بدان وسيله از دستگيرى يا اعدام فرار كنند . اتخاذ اين روش به خاطر اين نبود كه حسين ( ع ) را تسليم دشمن كنند و جان خود را نجات دهند ، بلكه همچنان كه به زودى خواهيم ديد به خاطر اين بود كه مىخواستند خود را بطور مستقيم در راه حسين ( ع ) به كوفه در اختيار او قرار دهند . اين مطلب را مىتوان با مقايسهء صورت‌هاى اسامى كسانى كه زندگى خود را در كربلا در راه حسين ( ع ) دادند با آنهايى كه بعدها با توّابون جان خود را فدا كردند درك كرد . توّابون كسانى بودند كه اولين نامه‌هاى دعوت را به حسين ( ع ) نوشتند و نهضت را در كوفه هدايت مىكردند همچنان كه ديديم چهار نفر از اين رهبران شيعيان كوفه ، ترتيب پيوستن به حسين ( ع ) را در ذو حسم ، علىرغم اعتراض حر ، دادند . به مجردى كه خبر ورود حسين ( ع ) را به كربلا شنيدند ، آنهائى كه مىتوانستند ، علىرغم وجود همه موانع ، به طريقى ترتيب رساندن خود را به كربلا دادند . آنها جان خود را در مقابل حسين ( ع ) و يا هر كس ديگرى از اعضاى خاندان آسيب‌ديده او نهادند و از ميان كسانى كه با حسين ( ع ) در كربلا نبودند ، بعضى اكنون دستگير شده بودند و بعضى ديگر ، به خاطر راه بندان و مراقبت شديد جاده‌ها نتوانستند ره به كربلا يابند تا اين كه مدتى بعد از واقعه عاشورا بدان جا راه يافتند . هنگامى كه حسين ( ع ) مكه را ترك كرده بود ، تنها پنجاه نفر با او بودند ، 18 نفر طالبى يا خويشان نزديك و 32 نفر از ديگران ، در عين حال پس از نبرد ، 72 سر براى ارائه در مقابل ابن زياد به كوفه برده شد ، 18 نفر طالبى و 54 نفر شيعه . گرچه به نظر مىرسد كه تعداد واقعى كسانى كه در كربلا با حسين ( ع ) به زمين افتادند بيش از 72 نفر باشد . سماوى و بعضى ديگر از مآخذ ، غير طالبىها را